Project Description

طبيب بايد به طبيعت، خواص و نحوه استفاده از مفردات، تسلط کافي داشته باشد. هرچه دانش وي در علم مفردات گسترده‌تر باشد، درمان موفق‌تر خواهد بود. در کتب مفردات، مواردي چون ماهيت مفرد، خواص و مقدار مصرف مفرد که در نسخه‌نويسي لازم است، بايد بررسي شود؛ به همين‌دليل هرچه کتاب مفردات غني‌تر باشد، نسخه‌نويسي قوي‌تر خواهد بود.

از گذشته تاکنون، انسان‌ها با توجه به محيط پيرامون خود و يافتن خواص بسياري از مفردات، توانسته‌اند طي هزاران سال بررسي و آزمون و خطا، با عوارض و منافع آنها آشنا شوند؛ از سوي ديگر، دانشمندان با آگاهي از افعال و خواص مفردات، افزون بر مزاج هر مفرد، خواص مشهور آن را نيز در کتاب‌هاي خود ذکر مي‌کردند، ولي به دليل اختلاف زبان، منحصر بودن برخي مفردات به مناطقي خاص، کمياب بودن بعضي مفردات، اسامي مشابه، روش‌هاي متفاوت توصيف مفردات و…، اختلاف و شبهه‌هاي فراواني در شناخت بعضي مفردات به‌چشم مي‌خورد.

با وجود اين، کتاب‌هاي بسيار مفيدي در زمينه مفردات طب سنتي وجود دارد؛ از قبيل مخزن الأدويه، تحفه حکيم مؤمن، محيط اعظم، تذکره داوود انطاکي، خزائن‌الادويه، تاج‌المفردات، بستان‌المفردات و… وجود دارد؛ اما متأسفانه همه اين کتاب‌ها يا به زباني بسيار دشوار و يا به زبان اردو نوشته شده‌اند.

علاوه بر اين، هيچ يک از اين کتاب‌ها مصور نيستند؛ بعضي از کتب مصور مفردات به زبان اردو نيز متأسفانه تصاويري بسيار مبهم و نامشخص دارند؛ و بعضي از کتب مصور ديگر نيز تنها به شرح مفردات گياهي پرداخته‌اند و به مفردات حيواني و معدني توجهي نکرده‌اند. چکيده سخن اينکه، هر يک از اين کتاب‌ها، ضعف‌ها و قوت‌هايي دارند.

به همين دليل، بخش تحقيق و تأليف شرکت شفانگر نظري، طي حدود 4 سال پژوهش گسترده و با استفاده از افراد متخصص، اولين و تنها کتاب مصورِ مفردات طب سنتي (با حدود 3000 عکس رنگي) را به چاپ رسانيده است.

در اين کتاب، مفردات طب سنتي را در چهار بخش کليِ مفردات گياهي، قارچي، حيواني و معدني آورده‌ايم. هر مفرد، شناسنامه مخصوص خود را دارد و به اطلاعات مشخصي درباره آن پرداخته‌ايم.

شناسنامه هر مفرد را با نام مشهورش شروع کرده‌ايم؛ سپس عکس‌هاي مربوط به آن را آورده‌ايم. در شناسنامه مفردات، عکس‌ها با چينشي خاص قرار گرفته و سعي شده است پس از آوردن تصويري براي شناساندن مفرد، تا جاي ممکن، گل، ميوه، مراحل رشد ميوه، انواع رنگ، برگ، ساقه، گياه کامل، تخم يا هسته و ريشه براي مفردات گياهي؛ و گونه‌ها و رنگ‌هاي مختلف براي مفردات حيواني، و نيز محصولات و اعضاي مورد نظر آنها در تصاوير گوناگون نمايش داده شود؛ تصاويرِ معرف، بيشتر از نمونه‌هاي بازاري مفرد هستند تا خواننده محترم به‌خوبي با آنها آشنا شود.

پس از قرار گرفتن عکس‌ها، نام‌هاي گوناگون مفرد، مانند نام فارسي، عربي، اردو، انگليسي، نام علمي و نام‌هاي ديگر را ارائه داده‌ايم؛ آن‌گاه به بررسي ماهيت مفرد و تشابه و تقلب آن پرداخته‌ايم؛ سپس محل رويش مفردات گياهي و محل پيدايش مفردات معدني را آورده‌ايم. در مفردات گياهي، مراحل کاشت، داشت و برداشت نيز بررسي شده است. در ادامه، اجزاي مورد استفاده و مشتقات، و مواد تشکيل‌دهنده آن مفرد را مشخص کرده‌ايم؛ آن‌گاه طبيعت مفرد، نفع خاص، افعال و خواص و مقدار مصرف آن را آورده‌ايم؛ در انتها، مضرات آن مفرد، مصلحات و تدابير لازم براي استفاده از آن، و بدل آن را معرفي کرده‌ايم.

شايان ذکر است که براي سهولت مطالعه خوانندگان، نام همه مفردات و مشتقات آنها به زبان فارسي و عربي و اردو، در يک فهرست، و نام‌هاي انگليسي و علمي نيز در فهرستي ديگر آمده‌اند.